De huidige Basiliek O.-L.-Vrouw van Troost is eigendom van de VZW zusters Karmelietessen. D.w.z. dat de zusters persoonlijk verantwoordelijk zijn voor de instandhouding van het gebouw, gelegen aan de hoek van de Leuvensestraat en de Trooststraat. Aansluitend bevinden zich de conventsgebouwen met de ingang van het klooster, Trooststraat 2. In 1973 werd de kerk als monument beschermd. Voortaan kunnen de zusters voor de restauratie en onderhoudsdossiers op overheidssubsidies aanspraak maken. Deze subsidies kunnen in een 2-tal vormen verkregen worden, als volgt.
Restauratiedossier
- 50% voor de Vlaamse Gemeenschap – Monumenten en Landschappen
- 15% voor de Provincie Vlaams Brabant
- 15% voor de Stad Vilvoorde
- 20% voor onze gemeenschap + BTW + Erelonen.
Onderhoudsdossier
- 40% voor de Vlaamse Gemeenschap – Monumenten en Landschappen, gerekend op een maximaal uitvoeringsbedrag van 30.000,00 euro excl. BTW.
- 60% voor onze gemeenschap + BTW + Erelonen.
Voor de zusters blijft het een zware financiële opgave om de voorgeschreven eigen kosten (20% of 60%) op te brengen. De Karmel is een contemplatieve Orde. De gemeenschappen hebben geen vast inkomen en daarom zijn ze voor dergelijke uitgaven aangewezen op giften en sponsoring. Om die reden werd in 1995 de Vriendenkring van de Troost opgericht die tot doel heeft de restauratie mogelijk te maken.
Stand van zaken
Restauratie binnenkant van basiliek
Duurtijd dat de geklasseerde basiliek dicht wasVan november 2009 tot nu: ongeveer 2jr en 4 maandenKostprijs1.009.085.99 €Nieuwe devotiekapelDit is een nieuwe ruimte dat toegankelijk is bij de inkom van de basiliek. Hier kan men een kaarsje opsteken en zijn noden en verlangens aan Maria aanbevelen in een rustig gebedsmoment. Er ligt een intentieboek waarin men die eventueel kan opschrijven en waar de zusters met hun gebed bij aansluiten.Nieuw barok altaarHet altaar stamt uit de zestiende eeuw. Het bevat beeldhouwwerk in wit en zwart Carraramarmer en centraal bevindt zich een schilderij. Het schilderij stelt de gekruisigde Christus voor met aan weerszijden Maria en Johannes en onderaan Maria Magdalena aan de voet van het kruis.Het stond oorspronkelijk in Brugge in de Nazarethkapel, later in de Brugse Refuge en het werd aan Torhout geschonken in 1997. Daar lag het ongebruikt in de kapel Ten Walle. Ze schonken het op hun beurt aan de zusters van Troost.De zusters lieten het altaar restaureren door NV Monument Vandekerkhove uit Ingelmunster. Het altaar werd na restauratie terug gemonteerd in de Troostbasiliek in januari en februari 2012.
Gerestaureerd tijdens de voorbije fase
MuurschilderingenVoor de muurschilderingen die ontdekt werden bij het decaperen, werd na onderzoek besloten deze niet vrij te leggen. Voor het grootste gedeelte waren ze onleesbaar geworden of verdwenen. Al de vrijgekomen fragmenten werden overplakt met Japans papier; zo blijven ze bij overschildering toch behouden voor de toekomst.Alleen het schilderij op doek die de bekroning vormt van het centraal gedeelte werd gedecapeerd en gerestaureerd.Muren van kerkkoor en centraalbouwVoor de schilderwerken van het zusterkoor stelden zich geen grote problemen. Bij onderzoek bleek deze van bij de aanvang sober gehouden. Daarom werd de optie bewaard, evenals voor de centraalbouw, voor eenzelfde witte kalkverf te kiezen over heel de oppervlakte.Verlichting en geluidsinstallatieIs volledig vernieuwd.VerwarmingGebeurt nu rondom de basiliek via sleuven en roosters in de vloer. De basiliek kan nu gelijkmatiger verwarmd worden.Vloer, archeologieBij het maken van de sleuven voor de verwarmingsinstallatie ontdekte men verschillende geraamten en losse beenderen uit de vroegere begraafplaats van het St.-Niklaashospitaal. De archeologen konden met gegevens uit het archief twee paters karmelieten identificeren. Pater Nepomicenus, van wie het volledig skelet bewaard bleef werd opnieuw begraven voor de biechtstoel, waar een kleine gedenksteen in de vloer is aangebracht. In het portaal werden alle overgebleven beenderen in een knekelveld samengebracht.
Wat nog moet gebeuren?
- Restauratie van het orgel: de orgelkast is klaar, waarbij de oorspronkelijke stukken herbruikt werden. Voor de restauratie van de speeltafel is het dossier ingediend.
- De koepel en het dak van het zusterkoor waren niet in het eerste restauratiedossier opgenomen. Hier is een grondige vernieuwing nodig. Het dossier is in voorbereiding.
- De twee grote schilderijen in de centraalbouw en het schilderij op het zusterkoor wachten op restauratie.
Ondertussen zijn nog veel tijd, overleg en fondsen nodig vooraleer “onze Troost” helemaal in orde zal zijn. Maar … geen nood! Maria blijft elke dag de bezoekers ontvangen en waakt over Haar Troost zoals in het verleden en … ook voor de toekomst!